Üniversitemizin TÜBİTAK Başarısı
Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Hidrolik Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Doç. Dr. Musa EŞİT’in yürütücü olduğu proje, TÜBİTAK 1002 - Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
"Türkiye'de Ani Kuraklık Olaylarının GLEAM Toprak Nemi ve SPEI Endeksi ile Çok Kaynaklı Karakterizasyonu ve Uzun Dönemli Değişim Analizi (1980–2023)" başlıklı proje, küresel ölçekte giderek artan bir hidro-meteorolojik tehdit olan ani kuraklığa karşı çok kaynaklı veri doğrulamasına dayalı yenilikçi, yerli ve güçlü bir akademik iş birliğiyle özgün bir bilimsel çözüm sunmayı hedefliyor.
Yürütücülüğünü Doç. Dr. Musa EŞİT’in üstlendiği projede, Adıyaman Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim Üyesi Doç. Dr. Sercan YALÇIN, Gaziantep Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet İshak YÜCE, Hasan Kalyoncu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doktor Öğretim Üyesi İbrahim Halil DEĞER ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü araştırma Görevlisi İslam YAŞA araştırmacı olarak yer alıyor. Hidroloji, klimatoloji, uzaktan algılama ve CBS alanlarında tamamlayıcı uzmanlıkların bir araya geldiği bu güçlü proje ekibi, toprak nemi reanaliz verileri, uydu gözlemleri ve yer istasyon kayıtlarını ortak bir analiz çerçevesinde buluşturacak.
Ani kuraklık, toprak neminin normal koşullardan birkaç gün ile birkaç hafta gibi son derece kısa bir süre içinde şiddetli tarımsal kuraklık düzeylerine gerildiği, hızlı gelişimi nedeniyle mevcut erken uyarı sistemlerini fiilen işlevsiz kılan bir aşırı hidro-meteorolojik olaydır. İklim değişikliğiyle birlikte küresel ölçekte sıklığı ve şiddeti artan bu olaylar; tarımsal üretimde ani ve telafi edilemez kayıplara, su kaynaklarının hızla tükenmesine ve ekosistemlerde kalıcı hasara yol açmaktadır. Akdeniz iklim değişikliği sıcak noktasının doğu ekseninde yer alan Türkiye, yükselen sıcaklıklar ve değişen yağış rejimiyle birlikte bu tehdidin en yoğun biçimde hissedildiği ülkeler arasında yer almaktadır. Mevcut durumda Türkiye'deki ani kuraklık olayları sistematik biçimde karakterize edilmemiş; reanaliz verilerine dayalı tespitlerin bağımsız gözlem kaynaklarıyla çapraz doğrulaması gerçekleştirilmemiştir.
Desteklenen TÜBİTAK projesi kapsamında bu boşluğu dolduracak özgün birçok kaynaklı ani kuraklık analiz çerçevesi geliştirilecektir. On iki ay sürmesi planlanan proje; ECMWF ERA5-Land yeniden analiz verisi, GLEAM uydu tabanlı toprak nemi ürünü ve Türkiye Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'ne ait 190 gözlem istasyonunun eşzamanlı kullanımıyla ani kuraklık tespitinin güvenilirliğini bağımsız kaynaklarla sınamayı, uzun dönemli değişim trendlerini üç veri kaynağında tutarlı biçimde ortaya koymayı ve doğrulanmış çok kaynaklı bir ani kuraklık veri setini kamuya açık biçimde sunmayı kapsamaktadır. Projenin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla birlikte Türkiye'de ani kuraklık erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesine, tarımsal risk yönetimine ve su kaynakları planlamasına doğrudan katkı sağlayacak özgün bir bilimsel altyapı kazandırılmış olacaktır.
Doç. Dr. Musa EŞİT’i ve proje ekibini tebrik eder, başarılarının devamını dileriz.